Bu rehber, AİHM ihlal kararlarının doğrudan muhatabı olmayan; ancak benzer olgularla İSTİNAF (Bölge Adliye Mahkemesi) aşamasında dosyası bulunan kişiler için hazırlanmıştır.
1) Hukuki Denetim Vurgusu
- İstinaf dilekçesinde olaydan çok:
- Suç tipinin yanlış uygulanması,
- AİHM içtihadına aykırılık,
- Gerekçesizlik ön plana çıkarılmalıdır.
2) AİHM Standartlarına Açık Atıf
- Özellikle:
- Kanunilik (AİHS m. 7),
- Adil yargılanma (m. 6),
- Öngörülebilirlik
başlıkları net şekilde işlenmelidir.
Bu aşamada ne yapılmalı?
- Hukuki denetim vurgusu yapılmalı:
İstinaf dilekçesi, olay tekrarına boğulmamalı; suç tipinin yanlış uygulanması ve AİHM içtihadına aykırılık merkezde olmalıdır. - Gerekçesizlik açıkça hedef alınmalı:
İlk derece mahkemesinin:- AİHM standartlarını neden uygulamadığı,
- Suçun unsurlarını nasıl varsayımla kurduğu
açıkça gösterilmelidir.
- Bozma veya beraat talebi net olmalı:
“Lehe yorum” ilkesinin uygulanması özellikle vurgulanmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- İstinaf dilekçesini ilk derece savunmasının kopyası gibi yazmak.
- Delil tartışmasına yeniden girerek hukuki denetimi zayıflatmak.
- AİHM kararlarını genel ifadelerle anıp somutlaştırmamak.
- Talep sonucunu muğlak bırakmak.
ORTAK VE DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR
1) Lehe Hukukun Uygulanması
- AİHM içtihadı, kesinleşmemiş dosyalarda derhal uygulanmalıdır.
- Aksi yaklaşım, yeni ihlaller doğurur.
2) Bireyselleştirme Zorunluluğu
- “Genel yapı”, “ortak özellik”, “kriter” dili reddedilmelidir.
- Her sanık için ayrı ayrı suçun unsurları gösterilmelidir.
3) Sürekli İtiraz ve Kayıt
- Her aşamada itirazlar tutanağa geçirilmeli,
- “Sessiz kalınan hususlar” ileride aleyhe kullanılmamalıdır.