Bu rehber, AİHM ihlal kararlarının doğrudan muhatabı olmayan; ancak benzer olgularla İSTİNAF (Bölge Adliye Mahkemesi) aşamasında dosyası bulunan kişiler için hazırlanmıştır.


1) Hukuki Denetim Vurgusu

  • İstinaf dilekçesinde olaydan çok:
    • Suç tipinin yanlış uygulanması,
    • AİHM içtihadına aykırılık,
    • Gerekçesizlik ön plana çıkarılmalıdır.


2) AİHM Standartlarına Açık Atıf

  • Özellikle:
    • Kanunilik (AİHS m. 7),
    • Adil yargılanma (m. 6),
    • Öngörülebilirlik
      başlıkları net şekilde işlenmelidir.


Bu aşamada ne yapılmalı?

  • Hukuki denetim vurgusu yapılmalı:
    İstinaf dilekçesi, olay tekrarına boğulmamalı; suç tipinin yanlış uygulanması ve AİHM içtihadına aykırılık merkezde olmalıdır.
  • Gerekçesizlik açıkça hedef alınmalı:
    İlk derece mahkemesinin:
    • AİHM standartlarını neden uygulamadığı,
    • Suçun unsurlarını nasıl varsayımla kurduğu
      açıkça gösterilmelidir.
  • Bozma veya beraat talebi net olmalı:
    “Lehe yorum” ilkesinin uygulanması özellikle vurgulanmalıdır.


Sık yapılan hatalar

  • İstinaf dilekçesini ilk derece savunmasının kopyası gibi yazmak.
  • Delil tartışmasına yeniden girerek hukuki denetimi zayıflatmak.
  • AİHM kararlarını genel ifadelerle anıp somutlaştırmamak.
  • Talep sonucunu muğlak bırakmak.

ORTAK VE DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR

1) Lehe Hukukun Uygulanması

  • AİHM içtihadı, kesinleşmemiş dosyalarda derhal uygulanmalıdır.
  • Aksi yaklaşım, yeni ihlaller doğurur.

2) Bireyselleştirme Zorunluluğu

  • “Genel yapı”, “ortak özellik”, “kriter” dili reddedilmelidir.
  • Her sanık için ayrı ayrı suçun unsurları gösterilmelidir.

3) Sürekli İtiraz ve Kayıt

  • Her aşamada itirazlar tutanağa geçirilmeli,
  • “Sessiz kalınan hususlar” ileride aleyhe kullanılmamalıdır.